Jaka jest
różnica w zastosowaniu odżywek wysoko białkowych i węglowodanowo-białkowych?
Odżywki wysoko białkowe służą głównie
uzupełnieniu białka pokarmowego. Dzięki nim można precyzyjnie kontrolować poziom
spożytych protein. Ułatwiają rozwój masy mięśniowej, najlepiej w zestawieniu z
węglowodanami z pożywienia, lub odżywek typu Carbo. Odżywka
węglowodanowo-białkowa to już pełen, gotowy posiłek, gdzie białko zestawiono z
węglowodanami w proporcjach, najkorzystniejszych dla rozwoju masy mięśniowej i
zdolności wysiłkowych. Odżywki wysoko białkowe lepsze są dla tych, którzy muszą
precyzyjnie kontrolować proporcje spożycia białek do węglowodanów, głównie z
uwagi na tendencje do tycia lub harmonogram zawodów. Natomiast,
węglowodanowo-białkowe dla tych, którzy nie mają problemów z nadwagą, lub czasu
na komponowanie diety.
Czy kulturyści
potrzebują odżywek węglowodanowych, typu Carbo?
Odżywki węglowodanowe,
spożywane bezpośrednio po zakończeniu treningu, tworzą tzw. nadkompensację
glikogenu – powiększają zapasy glukozy w komórkach mięśniowych. Już sam glikogen
daje pewną objętość, a dodatkowo pociąga za sobą czterokrotnie więcej wody.
Mięśnie zasobne w glikogen są duże, krągłe, pełne i pękate! Jednak węglowodany,
w nadmiarze, mogą sprzyjać gromadzeniu tłuszczu zapasowego. Są idealne dla
zawodników szczupłych, ciężko przybierających na wadze. Natomiast ci, z
tendencją do tycia, powinni dawkować je bardzo ostrożnie.
Na czym polega
anaboliczne działanie chelatów cynkowo – magnezowych (ZMA)?
Chelaty cynkowo – magnezowe
(ZMA) podnoszą poziom hormonów anabolicznych – IGF-ów o 25, testosteronu o 45
procent. Jednocześnie zwiększają wrażliwość tkanki mięśniowej na działanie
tychże hormonów. Cynk kształtuje strukturę przestrzenną anabolicznych hormonów
peptydowych – IGF-ów i insuliny, enzymów budujących testosteron i receptorów
hormonalnych, odpowiedzialnych za anaboliczne efekty działania hormonów. Magnez
stabilizuje i rozdziela rodniki hydroksylowe, acetylowe i fosforanowe, budujące
cząsteczki hormonów anabolicznych, niezbędne do syntezy białek i skurczu włókien
mięśniowych. Jednakże pierwiastki te nie wykazują aktywności anabolicznej,
stosowane w formie związków nieorganicznych, ale jedynie w formie połączeń
organicznych – chelatów.
Co to są
napoje izotoniczne i jakie jest ich przeznaczenie?
Napoje izotoniczne
to takie, w których stężenie cząsteczek jest podobne, jak w płynach ustrojowych
organizmu człowieka. Z takiego napoju, bardzo szybko przenikają do organizmu
woda, energia i elektrolity. Ze zwykłych napojów, wchłanianie jest powolne i
nieekonomiczne. Fakty te nie mają większego znaczenia w życiu codziennym,
nabierają go jednak w warunkach wysiłkowych. Szybkie wchłanianie wody, energii i
elektrolitów podczas wysiłku wzmacnia - powolne – osłabia. Napoje izotoniczne są
idealne, spożywane w trakcie treningów i zawodów.
Co oznacza
wskaźnik wartości biologicznej BV?
Krótko - procentowy
stosunek wykorzystania białka pokarmowego (egzogennego), do wykorzystania białka
wewnątrzustrojowego (endogennego). Spróbujmy to wytłumaczyć... Jeżeli nie
spożywamy białka w ogóle, organizm uwalnia je z mięśni i wykorzystuje do
prowadzenia ważnych procesów życiowych. Wtedy gospodaruje nim bardzo oszczędnie,
minimalizując jego straty tak, że gospodarkę tą uznajemy za wzorzec – 100%.
Jeżeli spożywamy białko, to, w zależności, z jakiego źródła pochodzi, organizm
gospodaruje nim gorzej lub lepiej, w porównaniu z białkiem własnym, uwolnionym z
tkanki mięśniowej. Stąd przykładowe wartości BV dla poszczególnych białek: 60,
77, 99, 104 i 159%, z tym, że symbol „%” jest tutaj pomijany. Ponieważ wskaźnik
wartości biologicznej wymyślono dla ustalenia wartości pokarmowej białek, nie
trudno odgadnąć, że im wyższe BV, tym większa przydatność danego białka dla
diety sportowej.
Co zawiera
i jak działa popularne ostatnio pośród sportowców ziółko – Tribulus Terrestris?
Tribulus Terrestris
(buzdyganek ziemny) zawiera saponiny, indole i polifenole, substancje hamujące
aktywność enzymów, przetwarzających anaboliczny testosteron. Kiedy hamują
przemianę testosteronu w kobiecy estradiol, zapobiegają przerostowi gruczołów
sutkowych (ginekomastii) i zwiększają wytwarzanie testosteronu. Kiedy hamują
przeminę w szkodliwy dehydrotestosteron (DHT), zapobiegają łysieniu i
schorzeniom prostaty. Tribulus znacząco podnosi poziom hormonów anabolicznych –
lutropiny o 72, testosteronu o 41 procent. Pozwala sportowcom w całkowicie
legalny i bezpieczny sposób korzystać z dobrodziejstw dodatkowych porcji
anabolicznego testosteronu. Tym samym, stanowi najskuteczniejszą, znaną
alternatywę dla zakazanego i zgubnego dopingu sterydowego.
Jak koenzym Q10
wpływa na zdolności wysiłkowe?
Koenzym Q10 jest jednym z
elementów łańcucha oddechowego – systemu, pozyskującego energię ze spalania
składników pokarmowych. Jego wyjątkowa rola w tym systemie wynika z faktu, że
pełni on dodatkowo funkcję antyoksydacyjną. Eliminuje wolne rodniki - szkodliwe
molekuły, powstające w efekcie spalania. Z uwagi na podwójną funkcję, jest
elementem deficytowym, co oznacza, że, po pewnym czasie kontynuowania wysiłku,
zaczyna go Nam brakować. Praca może jednak być wykonywana jedynie dotąd, dokąd
wystarcza zapasu koenzymu. Suplementacja koenzymu Q10 zwiększa jego zapasy w
łańcuchu oddechowym i poprawia wydolność tlenową. Szczególnie zalecana jest więc
sportowcom z dyscyplin wytrzymałościowych i wytrzymałościowo - siłowych.
Kiedy
stosować WPC, a kiedy WPI?
Koncentrat białka
serwatkowego WPC to znakomite białko pokarmowe o BV 104. Należy stosować je
zawsze, kiedy potrzebujemy wysokiej podaży białek. Izolat białka serwatkowego
WPI to więcej niż białko – to również suplement anaboliczny. Powinniśmy sięgać
po niego zawsze wtedy, kiedy zależy nam na szybkim przyroście masy i siły
mięśniowej.
Który z
aminokwasów lepiej rozwija masę mięśniową – tauryna czy glutamina?
Oba są znakomite -
wyjątkowe, pośród wszystkich aminokwasów. Znacząco przyspieszają rozwój siły i
masy. Działają antykatabolicznie, jak większość aminokwasów, gdyż w komórkach
mięśniowych hamują aktywność enzymów katabolicznych (proteolitycznych – inaczej
– lizosomalnych). Jednak, w odróżnieniu od większości aminokwasów, też
anabolicznie, bo magazynują i dystrybuują azot, niezbędny do tworzenia nowych
białek mięśniowych. Glutamina wpływa na uwalnianie anabolicznej somatotropiny,
co może być jednym z mechanizmów, odpowiedzialnych za aktywność anaboliczną tego
aminokwasu. Tauryna stymuluje dodatkowo wytwarzanie i uwalnianie anabolicznej
insuliny. Działa na zlokalizowane w trzustce miejsca wiązania (receptory) i
stymuluje ten narząd do regeneracji oraz wytwarzania i uwalniania insuliny.
Przypuszcza się, że podobne receptory występują również w komórkach mięśniowych,
a tauryna oddziałując na nie, stymuluje regenerację i rozwój muskulatury.
Insulina, jako anabolik, ma jednak tą wadę, że rozwija nie tylko tkankę
mięśniową, ale i tłuszczową. Ponieważ relacje pomiędzy tauryną, a insuliną, nie
zostały jeszcze, ostatecznie wyjaśnione, taurynę należy polecać zawodnikom
wyjątkowo szczupłym, trudno przybierającym na wadze, zaś glutaminę tym, którzy
mają problemy z redukcją tkanki tłuszczowej.
Dla czego
BV izolatu serwatkowego WPI jest taki wysoki?
Jeżeli nie spożywamy białka, to białka
uwolnionego z mięsni, organizm bezpowrotnie zużyje jedynie połowę, drugą połowę
odeśle do ponownej odbudowy muskulatury. Ponieważ BV tego białka mięśniowego
(endogennego) wynosi 100, podobnie wygląda sytuacja w przypadku białek
pokarmowych (egzogennych) o BV bliskim i równym 100, np. albumin jajecznych – BV
99. W przypadku niższego BV białka, organizm traci go znacznie więcej, niż
połowę. Mało tego, nawet tą połowę, którą zatrzymał, zużywa i traci dnia
następnego tak, że w sumie traci dokładnie tyle, ile wchłonął. Bilans białkowy
wychodzi na zero. Taki stan nazywamy równowagą białkową (azotową).
Dzieje się tak dla tego, gdyż, w normalnych warunkach życia dorosłego, organizm
nie posiada zdolności trwałego magazynowania białek, takiej, jak np. zdolność
magazynowania tłuszczów zapasowych. Nabywa ją dopiero pod wpływem hormonów
anabolicznych, wydzielanych w odpowiedzi na trening, względnie aptecznych,
połykanych lub wstrzykiwanych.
Białka o BV wyższym, niż 100, odkryto dopiero niedawno. Więcej niż 100 oznacza,
że białko działa tak, jak hormony anaboliczne. Faktycznie dowiedziono, że
izolaty serwatki WPI zawierają anaboliczne hormony peptydowe, które naturalnie
występują tylko w świeżym mleku, skąd pobierane przez noworodka, wspomagają jego
wzrastanie.
WPROWADZENIE